اهمیت اسناد مناقصه EPC در پیشگیری از ادعا و دعاوی قراردادی

اسناد مناقصه EPC یکی از پایه‌های اصلی موفقیت در پروژه‌های مهندسی، تدارکات و ساخت محسوب می‌شود. هرچه این اسناد شفاف‌تر و کامل‌تر باشند، احتمال بروز ادعا (Claim) و اختلافات بعدی کاهش می‌یابد. در بسیاری از پروژه‌ها، ابهام در محدوده کار، شرایط پرداخت یا برنامه زمان‌بندی باعث طرح ادعاهای قراردادی از سوی پیمانکار یا کارفرما می‌شود. به همین دلیل، تنظیم دقیق و حرفه‌ای اسناد مناقصه EPC، شرط لازم برای جلوگیری از اختلافات آتی است.

ادعا در قراردادهای EPC

در پروژه‌های EPC، پیمانکار معمولاً به دلیل تأخیر در تحویل نقشه‌ها، تغییرات طراحی، افزایش قیمت‌ها یا تأخیر در پرداخت‌ها اقدام به ارائه ادعا می‌کند. این ادعا می‌تواند شامل تمدید زمان اجرای پروژه (Extension of Time) یا جبران هزینه‌های اضافی (Additional Cost) باشد. اگر ادعا به شکل شفاف و مستند مدیریت نشود، به سرعت تبدیل به یک دعوی قراردادی خواهد شد.

حل اختلاف در مناقصات و قراردادهای EPC

وقتی ادعاها میان کارفرما و پیمانکار حل‌وفصل نشود، پای حل اختلاف (Dispute Resolution) به میان می‌آید. روش‌های مختلفی برای حل اختلاف در قراردادهای EPC وجود دارد:

• مذاکره مستقیم

• میانجیگری

• هیأت حل اختلاف (Dispute Board)

• داوری (Arbitration)

• مراجعه به دادگاه

انتخاب روش مناسب برای حل اختلاف، نقش کلیدی در سرعت، هزینه و کیفیت پیشبرد پروژه دارد. در استانداردهای بین‌المللی، تشکیل هیأت حل اختلاف (DAB/DRB) یکی از بهترین راهکارها برای پیشگیری از طولانی شدن دعاوی قراردادی است.

دعاوی قراردادی و ریسک‌های ناشی از آن

دعاوی قراردادی معمولاً زمانی شکل می‌گیرد که قرارداد EPC یا اسناد مناقصه به اندازه کافی شفاف نبوده و یا تغییرات پروژه مدیریت نشده باشد. برخی از رایج‌ترین دعاوی قراردادی عبارتند از:

• اختلاف در تفسیر شرایط قرارداد

• تأخیرهای غیرقابل توجیه

• کیفیت نامناسب کار

• عدم پرداخت به موقع یا تأخیر در تأمین مالی

این دعاوی نه تنها هزینه‌های حقوقی سنگینی به کارفرما و پیمانکار تحمیل می‌کنند، بلکه می‌توانند کل پروژه را به تأخیر بیندازند.

جمع‌بندی

برای کاهش ادعا و جلوگیری از دعاوی قراردادی، لازم است اسناد مناقصه EPC با شفافیت کامل تدوین شود و مکانیزم‌های مؤثر برای حل اختلاف در متن قرارداد پیش‌بینی گردد. هر چه فرایند مناقصه و قرارداد شفاف‌تر باشد، اعتماد پیمانکاران بیشتر خواهد شد و پروژه با ریسک کمتری پیش خواهد رفت.